เมนูสำหรับผู้ช่วยดูแลบอร์ด ]

จิต,เจตสิก,รูป,นิพพาน ตามหลักพระอภิธรรมปิฎก ตอนที่ ๑

สนทนาธรรม,บทความ และนิทาน

จิต,เจตสิก,รูป,นิพพาน ตามหลักพระอภิธรรมปิฎก ตอนที่ ๑

โพสต์โดย เทวดา » จ. ก.พ. 15, 2010 8:12 pm

จิต,เจตสิก,รูป,นิพพาน ตามหลักพระอภิธรรมปิฎก

คำชี้แจง

บทความทางศาสนา เรื่อง "จิต,เจตสิก,รูป,นิพพาน ตามหลักพระอภิธรรมปิฎก" นี้
มีวัตถุประสงค์ เพื่อเผยแพร่หลักธรรมทางพุทธศาสนา ในสำนวนภาษาไทย
มีจุดมุ่งหมาย เพื่อให้ผู้ศรัทธาในพระพุทธศาสนา ที่ไม่สามารถอ่านหรือศึกษาในพระไตรปิฎก ให้เกิดความเข้าใจตามสำนวนภาษาบาลีได้ คือไม่เกิดความเข้าใจในการอ่านพระไตรปิฎก หรือมีความเข้าใจคลาดเคลื่อนจากหลักความจริง และ หลักธรรมชาติ ให้เกิดความเข้าใจตามหลักความเป็นจริง และหลักธรรมชาติ ในสำนวนภาษาไทย
ผู้เขียนมิได้เล่าเรียนจากพระอภิธรรมปิฎกโดยตรง แต่ผู้เขียนได้บูรณาการความรู้ในด้านต่างๆในการอธิบาย เรื่องของ จิต,เจตสิก, รูป ,นิพพาน เพื่อให้เกิดความเข้าใจโดยง่าย และเป็นไปตามหลักความจริง เป็นไปตามหลักธรรมชาติ ในรูปแบบของหลักภาษาตามยุคสมัยปัจจุบัน

ในการเขียนบทความนี้ข้าพเจ้าได้นำข้อความบางประการ และหรือได้นำเอาคำแปล หรือขยายความ อธิบายความ บางคำ บางส่วน จาก พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับ พระธรรมปิฎก รวมไปถึงได้อ่านในพระไตรปิฎก หมวดพระอภิธรรมปิฎก ฉบับ ธรรมทาน จาก www.84000.org พอเป็นแนวทางได้รู้ว่า ในพระอภิธรรมปิฎกนั้น มีวิธีการสอนหรืออธิบายอย่างไร และได้นำเอาความรู้ทางด้านระบบการทำงานของอวัยวะของร่างกาย จากหนังสือของ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ กนกธร ฯ (มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์) มาบูรณาการ อธิบายประกอบ เพื่อให้เกิดความรู้ความเข้าใจตามหลักธรรมชาติ

จิต,เจตสิก,รูป,นิพพาน ฯ ตอนที่ ๑
พระอภิธรรมปิฎก แห่งพุทธศาสนานั้น เป็นคัมภีร์ หรือเป็นหลักวิธีแห่งการหลุดพ้น อันมีประโยชน์อย่างยิ่ง เป็นการอธิบายแบบวิจิตรพิสดาร ซับซ้อน เกี่ยวกับเรื่องของเหตุและปัจจัยอันมีประโยชน์อย่างยิ่ง เพื่อเป็นความรู้ความเข้าใจในหลักการหรือวิธีการแห่งการขจัดอาสวะแห่งกิเลส หรือเพื่อการหลุดพ้นจากกิเลส โดยละเอียด
พระอภิธรรมปิฎก เป็นหลักคำสอนทางพุทธศาสนา ว่าด้วยเรื่องของ " จิต , เจตสิก ,รูป ,นิพพาน " อันเป็นประโยชน์อย่างยิ่งในการที่จะทำให้บุคคลมีความรู้ ความเข้าใจ สามารถรู้จักขจัดอาสวะแห่งกิเลส หรือสามารถหลุดพ้นจากความทุกข์ตามหลักพุทธศาสนา " จิต . เจตสิก , รูป , นิพพาน "ย่อมเกี่ยวข้องสัมพันธ์กัน และเป็นเหตุปัจจัย อันจักทำให้เกิดทุกข์ และอันจักทำให้เกิดการหลุดพ้นจากความทุกข์ ได้ด้วยเช่นกัน

จิต หมายถึง ธรรมชาติที่รู้อารมณ์ ,สภาพที่นึกคิด,ความคิด,หรือใจ ตามหลักฝ่ายอภิธรรม จำแนกจิตเป็น ๘๙ (หรือพิสดารเป็น ๑๒๑) แบ่ง โดยชาติ เป็นอกุศลจิต ๑๒ กุศลจิต ๒๑ (พิสดารเป็น ๓๗) วิปากจิต ๓๖ (๕๒) และ กิริยาจิต ๒๐; แบ่ง โดยภูมิ เป็นกามาวจรจิต ๕๔ รูปาวจรจิต ๑๕ อรูปาวจรจิต ๑๒ และโลกุตตรจิต ๘ (พิสดารเป็น ๔๐)

จิต ในทางอภิธรรมนี้นั้นแท้จริงแล้ว ก็คือ อวัยวะทุกส่วนทั้งภายในและภายนอก ของแต่ละบุคคล เหตุที่เป็นเช่นนั้น ก็เพราะ การที่บุคคลจะสามารถมีธรรมชาติที่รู้อารมณ์ ,หรือสภาพที่นึกคิด หรือความคิด เกิดขึ้นได้ ก็ล้วนเกิดจากการมีอวัยวะต่างๆ และอวัยวะต่างๆในตัวแต่ละบุคคล(ในที่นี้หมายเอา เฉพาะมนุษย์)เหล่านั้น มีการทำงานตามระบบของการทำงานแห่งสรีระร่างกาย ซึ่งในพระอภิธรรมปิฎก เรียกระบบการทำงานของสรีระร่างกายว่า "ภวัง ,ภวังค ,ภวังค์"

จิตหรืออวัยวะทุกส่วนของร่างกาย ตามหลักชีวะวิทยา สรีระวิทยาของมนุษย์ ย่อมประกอบไปด้วยส่วนที่เล็กที่สุดคือ
อะตอม หลายชนิด ซึ่งประกอบด้วยอนุภาคมูลฐานที่สำคัญได้แก่ นิวเคลียส รวมกัน เป็น โมเลกุล
หลายๆโมเลกุลรวมตัวกันเป็น เซลล์
หลายๆ เซลล์ที่เป็นชนิดเดียวกัน รวมกันเป็น เนื้อเยื่อ
หลายๆเนื้อเยื่อ รวมตัวกันเป็น อวัยวะ
อวัยวะต่างๆ รวมกัน เป็น ระบบการทำงานของระบบ อวัยวะ
การทำงานของระบบอวัยวะทั้งหมด รวมกันเป็นสิ่งมีชีวิต (ในที่นี้หมายเอาเฉพาะมนุษย์)

ดังนั้น ธรรมชาติที่รู้อารมณ์ ,หรือสภาพที่นึกคิด หรือ ความคิดนั้น ย่อมเกิดจากอวัยวะทุกส่วนของร่างกายที่ทำงานประสมประสานกันหรือทำงานร่วมกันตามระบบการทำงานของสรีระร่างกาย และจากการทำงานของระบบอวัยวะทั้งหลาย ย่อมทำให้เกิดธรรมชาติที่รู้อารมณ์ สภาพนึกคิด หรือความคิด ไปในทางที่ดีบ้าง ,ไม่ดีบ้าง ,จิตที่เป็นผลแห่งพฤติกรรมบ้าง,จิตที่เป็นส่วนให้เกิดการกระทำบ้าง ซึ่งแบ่งเป็น การกระทำอันเกี่ยวกับข้องอยู่กับกาม, การกระทำอันเกี่ยวข้องอยู่กับรูปธรรม ,การกระทำอันเกี่ยวข้องอยู่กับอรูปธรรม(ความนึกคิด โกรธแค้น รัก,ชัง,ชอบ,เกลียด ฯลฯ) ,การกระทำอันเกี่ยวข้องกับการพ้นจากโลก หรือพ้นจากวิสัยโลก ดังนี้เป็นต้น

จบตอนที่ ๑
จ่าสิบตรี เทวฤทธิ์ ทูลพันธ์
๒๕ ส.ค. ๒๕๕๒
เทวดา
 
โพสต์: 149
ลงทะเบียนเมื่อ: อา. ก.พ. 07, 2010 8:54 pm

新加的空白文章6

โพสต์โดย wangtong » อ. ส.ค. 31, 2010 8:43 am

这是新加的空白文章6,可以在UBB可视化编辑器中,添加和修改文章内容。
wangtong
 
โพสต์: 2
ลงทะเบียนเมื่อ: ส. ก.ค. 03, 2010 1:31 pm

新加的空白文章11

โพสต์โดย wangtong » พ. ก.ย. 01, 2010 9:16 am

这是新加的空白文章11,可以在UBB可视化编辑器中,添加和修改文章内容。
wangtong
 
โพสต์: 2
ลงทะเบียนเมื่อ: ส. ก.ค. 03, 2010 1:31 pm


ย้อนกลับไปยัง สนทนาธรรม,บทความ

ผู้ที่กำลังออนไลน์

ผู้ที่กำลังดูฟอรั่มนี้เป็นสมาชิก: ไม่มีสมาชิกใหม่ ท่าน และ 8 บุคคลทั่วไป

cron