|
|
|
 |
| ๔. พระพุทธวิริยากร (จันทร์ จนฺทกนฺโต) |
ชาติภูมิ
ท่านเจ้าคุณพระพุทธวิริยากร มีนามเดิมว่า จันทร์ โยมบิดาชื่อบุญ โยมมารดาชื่อ เอม ท่านเกิดเมื่อวันที่ ๑๖ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๔๑๐ ตรงกับวันอังคาร ขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๘ (ตรงกับวันอาสาฬหบูชา) ปีเถาะ ณ ตำบล บางเพลี้ยง อำเภอภาษีเจริญ กรุงเทพฯ
เมื่อท่านยังเด็ก ได้ไปอยู่ในความอุปการะของคุณงิ้วและคุณยายน้อย ในพระบรมมหาราชวัง ต่อมาเมื่อท่านอายุได้ ๘ ขวบก็ได้มาอยู่วัดโสมนัสวิหาร กับสมเด็จพระมหาวีรวงศ์ (ยัง) เมื่อครั้งเจ้าพระคุณสมเด็จฯยังเป็นพระมหาเปรียญอยู่ ชีวิตของท่าน จึงอยู่กับศาสนามาตั้งแต่เยาว์วัย ท่านจึงมีอุปนิสัยน้อมมาในทางบรรพชาเมื่ออายุยังน้อย และท่านก็ได้ ศึกษาเล่าเรียนหนังสือไทย และหนังสือขอมอยู่ที่สำนักวัดโสมนัสวิหารนี้เอง |
การบรรพชาอุปสมบท
เมื่อท่านได้ศึกษาเล่าเรียนอยู่ในวัดโสมนัสวิหาร จนมีอายุพอสมควรแล้วก็ได้บรรพชาเป็นสามเณร แต่บรรพชาเมื่ออายุเท่าไรไม่ปรากฏ ต่อมาเมื่อท่านอายุครบอุปสมบทแล้ว ก็ได้อุปสมบท ณ อุโบสถวัดโสมนัสวิหารเมื่อวันที่ ๕ พฤษภาคม ๒๔๓๐ โดยมีสมเด็จพระวันรัต (ทับ) เป็นอุปัชฌาย์ สมเด็จพระมหาวีรวงศ์ (ยัง)เมื่อครั้งยังเป็นพระอมรโมลี เป็นพระกรรมวาจาจารย์ ท่านจึงนับว่าเป็นผู้มีโชคดีที่ได้พระอุปัชฌาย์และอาจารย์ที่สูงทั้งความรู้ ความสามารถ วัตรปฏิบัติและสูงทั้งสมณศักดิ์
สมณศักดิ์
ในปี พ.ศ. ๒๔๓๗ เป็นพระครูสมุห์ ฐานานุกรมของสมเด็จพระมหาวีรวงศ์ เมื่อครั้งเจ้าพระคุณสมเด็จฯยังเป็นพระเทพโมลี จนกระทั่ง พระเทพโมลีได้เลื่อนเป็นพระธรรมโกษาจารย์ ในปี พ.ศ. ๒๔๔๓ เมื่อสมเด็จพระมหาวีรวงศ์ ครั้งยังดำรงสมณศักดิ์เป็นพระธรรมพิมล ท่านก็ได้เลื่อนเป็นพระครูสรวิชัย ที่พระครูคู่สวด แล้วเลื่อนเป็นพระครูวินัยธรรม ต่อมาเลื่อนเป็น พระครูปลัด มีนามตามสัญญาบัตรว่า พระครูปลัดสุวัฒนศีลคุณ ฯ ต่อมา ในปีพ.ศ. ๒๔๕๓ เมื่อพระพิมลธรรม (ยัง) ได้รับสถาปนาเป็นสมเด็จพระมหาวีรวงศ์ ท่านก็ได้รับเลื่อนเป็นพระครูปลัดของเจ้าพระคุณสมเด็จฯ เป็น พระครูปลัดสัมพิพัฒนวิริยาจารย์ ต่อมา ในวันที่ ๓๐ ธันวาคม ๒๔๖๐ ท่านจึงได้รับพระราชทานสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะที่ พระพุทธวิริยากร ในขณะที่ท่านปฏิบัติหน้าที่แทนเจ้าอาวาส ในขณะที่สมเด็จพระมหาวีรวงศ์อาพาธ ไม่อาจปฏิบัติหน้าที่ได้
การศึกษา
ท่านเจ้าคุณพุทธวิริยากร ได้เล่าเรียนหนังสือไทย หนังสือขอม และศึกษาพระธรรมวินัยในวัดโสมนัสวิหารมาโดยตลอด ตั้งแต่สมัยสมเด็จพระวันรัต (ทับ) เจ้าอาวาสรูปที่หนึ่ง ท่านเจ้าคุณพระราชพงษ์ปฏิพัทธ์(ม.ร.ว. ล้น กล้วยไม้) เจ้าอาวาสรูปที่สองจนถึงสมัยสมเด็จพระมหาวีรวงศ์ เจ้าอาวาสรูปที่สาม ของวัดโสมนัสวิหาร ซึ่งตลอดระยะเวลานี้ วัดโสมนัสวิหาร เป็นทั้งสำนักปริยัติและสำนักปฏิบัติ ท่านได้ศึกษาเล่าเรียนพระปาฏิโมกข์หลักสูตรสวดมนต์ของวัดจนจบ สวดภาณยักษ์และภาณพระ(ภาณธรรมยุตหรือภาณยักษ์เล็ก) และสวดโสฬสปัญหา จนสามารถสอนศิษย์ได้ สำหรับการศึกษาบาลีนั้น ทราบว่าแม้ท่านเจ้าคุณพระพุทธวิริยากรไม่ได้เป็นเปรียญโดยเข้าสอบสนามหลวงก็ตาม แต่ท่านก็มีความรู้ภาษาบาลีชนิดใช้การได้ มีความ | | | |
