|
|
|
 |
| ๖. สมเด็จพระวันรัต (จับ ฐิตธมฺมเถร) |
สมเด็จพระวันรัต (จับ ฐิตธมฺโม) เป็นพระมหาเถระที่มีความสามารถ และทรงเกียรติคุณมากรูปหนึ่งของวัดโสมนัสวิหาร และในคณะสงฆ์ไทย ท่านเป็นสมเด็จพระวันรัต รูปที่ ๒ ในคณะธรรมยุต และเป็น สมเด็จพระวันรัตรูปที่ ๒๒ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์
ชาติภูมิ
เจ้าพระคุณสมเด็จพระวันรัต มีนามเดิมว่า จับ เกิดในสกุล สุนทรมาศ บิดาชื่อ ผุด มารดา ชื่อ ร่ม เมื่อวันที่ ๒๐ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๔๔๙ ที่บ้านหมู่ ๒ ตำบลตะเครียะ อำเภอระโนด จังหวัดสงขลา มีพี่น้อง ๕ คน คือ
๑. นางเลื่อน ชมเชย
๒. นายจันทร์ สุนทรมาศ
๓. สมเด็จพระวันรัต
๔. เด็กชายจวน (ถึงแก่กรรมเมื่ออายุยังน้อย)
๕. นางผัด จันมา
|
การศึกษาเมื่อปฐมวัย
การศึกษาของเจ้าคุณสมเด็จฯ ท่านได้เรียนได้เรียนอักษรสมัยทั้งภาษาไทย และภาษาขอมตามความนิยมในสมัยนั้นจากโยมบิดาของท่านจนพออ่านออก เขียนได้ ต่อมาก็เข้าโรงเรียนในชั้นประถมศึกษา ณ โรงเรียนประชาบาลที่วัด เกษตรชลธีจนจบหลักสูตรบริบูรณ์
บรรพชาและอุปสมบทและการศึกษา
เมื่อเจ้าพระคุณสมเด็จฯ อายุได้ ๑๗ ปี มีความศรัทธาในพระพุทธศาสนา จึงเข้า บรรพชาเมื่อ พ.ศ. ๒๔๖๖ ที่วัดตะเครียะ เมื่อบรรพชาแล้ว ได้เข้าศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกนักธรรม จนจบนักธรรมโท เมื่อจบนักธรรมโทแล้วก็ย้ายไปอยู่วัดประดู่หอม จังหวัดพัทลุง เมื่ออายุได้ ๒๐ ได้เข้าอุปสมบทที่วัดศาลาหลวงล่าง จังหวัดสงขลา ได้ฉายาว่า ฐิตธมฺโม และได้ย้ายเข้ามาอยู่ในกรุงเทพฯ ในปี พ.ศ. ๒๔๗๑ ได้พักอยู่ที่วัดเขมาภิรตาราม จังหวัดนนทบุรี และได้ย้ายไปอยู่วัดพระยายัง และศึกษาอยู่ที่นั้นจนสอบได้ป.ธ. ๕ และนักธรรมชั้นเอก ต่อมาท่านได้ย้ายเข้ามาอาศัยอยู่กับพระพุทธวิริยากร( จันทร์ จนฺทกนุโต) เจ้าอาวาสรูปที่ ๔ ของวัดโสมนัสวิหาร เมื่อได้มาอยู่ท่านก็ได้พากเพียรจนสามารถสอบได้ ป.ธ. ๙ ใน ปี พ.ศ. ๒๔๘๕
เป็นเจ้าอาวาสองค์ที่ ๖ ของวัดโสมนัสวิหาร
เมื่อเจ้าพระคุณสิริปัญญามุนี (เยี่ยม ตทุตฺตรสิริ) เจ้าอาวาสรูปที่ ๕ มรณภาพลงเมื่อวันที่๘ กุมภาพันธ์ ๒๔๘๙ สมเด็จพระวชิรญาณวงศ์ (ม.ร.ว. ชื่น สุจิตฺตมหาเถร เปรียญ ๙) ได้แต่งตั้ง พระมหาจับ ฐิตธมฺโม ป.ธ. ๙ เป็นรักษาการแทนเจ้าอาวาส ในวันที่ ๘ กุมพาพันธ์ ๒๔๘๙ ครั้น ต่อมา ในวันที่ ๑๘ มิถุนายน พ.ศ. ๒๔๙๑ ก็ได้รับการแต่งตั้งเป็นเจ้าอาวาสวัดโสมนัสวิหาร และได้เป็นเจ้าอาวาส มาจนกระทั่งได้มรณภาพลงเมื่อวันที่ ๑๗ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๓๙ สิริรวมอายุได้ ๙๐ ปีและท่านเจ้า พระคุณสมเด็จฯได้เป็นเจ้าอาวาสที่ครองวัดนี้นานที่สุดคือ เป็นระยะเวลา๕๐ ปี
สมณศักดิ์
เจ้าพระคุณสมเด็จพระวันรัต (จับ) เป็นอุปัชฌายาจารย์ของกุลบุตรมากมาย ได้บำเพ็ญศาสนกิจประโยชน์เกื้อกูลต่อพระศาสนา และประเทศชาติเป็นอันมาก จนได้รับพระราชทานสมณศักดิ์จากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทั้ง ๒ พระองค์ คือ รัชกาลที่ ๘ และรัชกาลปัจจุบันตามลำดับดังนี้
๑. พระราชาคณะชั้นสามัญ ที่ "พระอมรมุนี" เมื่อวันที่ ๑ มีนาคม พ.ศ. ๒๔๘๙.
๒. พระราชาคณะชั้นราชทที่พระราชทิมนามเดิม คือ "พระอมรมุนี" เมื่อวันที่ ๕ ธันวาคม พ.ศ. ๒๔๙๔.
๓. พระราชาคณะชั้นเทพที่พระราชทินนามเดิม เมื่อวันที่ ๕ ธันวาคม พ.ศ. ๒๔๙๖
๔. พระราชาคณะชั้นธรรม ที่ "พระธรรมวราลังการ" เมื่อวันที่ ๕ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๐๐
๕. พระราชาคณะเจ้าคณะรองชั้นหิรัณยบัฏที่ "พระธรรมปัญญาจารย์" เมื่อวันที่ ๕ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๑๐ .
๖. สมเด็จพระราชาคณะชั้นสุพรรณบัฏที่ "สมเด็จพระวันรัต" เมื่อวันที่ ๕ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๒๐.
ตำแหน่งหน้าที่
สมเด็จพระวันรัต (จับ) เป็นพระมหาเถระรูปหนึ่งที่ได้บำเพ็ญประโยชน์ทางพระพุทธศาสนาไว้มาก ในที่นี้จะนำเฉพาะที่สำคัญมากดังนี้
๑.เป็นเจ้าอาวาสวัดโสมนัสวิหาร มาตั้งแต่ พ.ศ. ๒๔๙๑ จนถึง พ.ศ. ๒๕๓๙
๒. เป็นพระอุปัฌชาย์ ในปี พ.ศ. ๒๔๙๐
๓. เป็นกรรมการกองตำราของมหามกุฎราชวิทยาลัยมาตั้งแต่ พ.ศ. ๒๔๗๗ และเป็นเลขาธิการ กองตำรามหามกุฎราชวิทยาลัยในปีพ.ศ. ๒๔๘๓
๔. ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าให้เป็นคณาจารย์ตรีทางรจนา เมื่อพ.ศ. ๒๔๗๘
๕. เป็นกรรมการที่ปรึกษาหนังสือธรรมจักษุ
๖. ไปร่วมสังคายนาพระธรรมวินัย อันเป็นฉัฏฐสังคายนา (สังคายนาครั้งที่ ๖) ในประเทศพม่าเมื่อพ.ศ. ๒๔๙๗
๗.เป็นพระวินัยธรชั้นฎีกา ตามพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. ๒๔๘๔
๘. เป็นสมาชิกสังฆสภา (เทียบได้กับ ส.ส.) พ.ศ. ๒๔๘๔
๙. เป็นกรรมการมหามกุฎราชวิทยาลัย และกรรมการสภาการศึกษา มหามกุฎราชวิทยาลัย
๑๐. เป็นเจ้าคณะภาค ๑๖-๑๗-๑๘ (ธ) มาตั้งแต่วันที่ ๑๖ มีนาคม ๒๕๐๗
๑๑. เป็นกรรมการมหาเถรสมาคม ติดต่อกันมาตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๑๒
๑๒. เป็นประธานกรรมการเถรสมาคมคณะธรรมยุตเมื่อ พ.ศ. ๒๕๓๖
๑๓. เป็นกรรมการพิจารณางบประมาณสาธารณสมบัติกลาง
๑๔. เป็นเจ้าสำนักเรียนวัดโสมนัสวิหาร
๑๕. เป็นผู้ก่อตั้งและผู้อำนวยการโรงเรียนพุทธศาสนาวันอาทิตย์วัดโสมนัสวิหารมาตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๐๗
๑๖. เป็นกรรมการตรวจบาลีสนามหลวงมาตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๕๗๘ และโดยเฉพาะเป็นกรรมการตรวจชั้น ป.ธ. ๙ มาเป็นเป็นเวลานาน
๑๗. รัฐบาลสหภาพเมียนมาร์ (พม่า) ถวายตำแหน่งอัครบัณฑิตทางพระพุทธศาสนา ชื่อว่า AGGA MAHA PANDITA BADDANTA VANARATA (อัครมหาบัณฑิตภัททันตะวันรัต) เมื่อพ.ศ. ๒๕๓๕
|
|
|
|
