|
๔๑. ถ่มน้ำลายรดฟ้า |
| ด่าท่านผู้ใหญ่ทั้ง |
สมณะ |
| ดุจถ่มน้ำเขฬะ |
ใส่ฟ้า |
| กลับถูกที่ตนปะ |
เปียกชุ่ม หน้าแฮ |
| โทษหมิ่นถ้อยหยาบช้า |
ส่งให้ทุกข์หลาย ฯ|ะ |
|
|
|
๔๒. เถนตรง |
| เถนตรงลงเผ่นต้น |
ตาลสูง |
| ถูกเหล่าล้านทั้งฝูง |
สี่ม้วย |
| พลอยตายเพื่อจะพยูง |
เถนโง่ นั้นนา |
| มิใช่การพลอยผสมด้วย |
ดั่งนั้นพลอยตาย ฯ|ะ |
|
|
|
๔๓. เขียนด้วยมือลบด้วยเท้า |
| ่ เขียนด้วยมือเมื่อล้าง |
ลบลาย |
| มือไม่ลบถูด้วยปลาย |
แม่เท้า |
| ยกตั้งแต่งเปนนาย |
ในหมู่ ชนเฮย |
| กลับว่าชั่วในด้าว |
ชื่อชี้เสียคน ฯ|ะ |
|
|
|
๔๔. หมูเขาจะหามเอาคานเข้าไปสอด |
| หมูเขาหามไต่เต้า |
ตามทาง |
| เข้าแย่งสอดคานขวาง |
ไขว่คว้า |
| การใดไม่ควรกาง |
กั้นอย่า ทำเลย |
| แซกใช่กิจผิดถ้า |
ขุ่นข้องใจเขา ฯ|ะ |
|
|
|
๔๕. จุดไต้ตำตอ |
| จุดไต้ไม่ส่องให้ |
เห็นไกล |
| ถือร่ำตำตอไฟ |
หรี่คลุ้ม |
| นินทากล่าวชื่อใคร |
ดูก่อน พ่อฮา |
| พูดเร่อเจอหน้ากลุ้ม |
เร่าร้อนใจตน ฯ|ะ |
|
|
|
๔๖. ชี้โพรงให้กระรอก |
| ชี้โพรงว่านั่นโน้น |
เนาสบาย |
| ให้แก่กระรอกหมาย |
มั่นไว้ |
| ความที่ซ่อนลับขยาย |
แงะเงื่อน ออกแฮ |
| ให้หมู่ชนจับได้ |
ดั่งนี้อุปมา ฯ|ะ |
|
|
|
๔๗. นิ้วด้วนได้แหวน |
| คนนิ้วมือวิ่นด้วน |
ได้แหวน |
| จะใส่นิ้วขาดแคลน |
เปล่าแท้ |
| ยศให้แก่คนแกน |
จักแต่ง สมฤา |
| เดินแต่ผู้เดียวแก้ |
ส่งให้ไปสูง ฯ|ะ |
|
|
|
๔๘. เงียบเป็นเป่าสาก |
| คนพูดจะช่วยเกื้อ |
กิจการ |
| ทำเฉื่อยเฉยเนิ่นนาน |
หน่วงแก้ |
| ละเลยไม่ว่าขาน |
ตามกล่าว ไวนอ |
| เงียบเช่นเป่าสากแท้ |
ไป่ก้องกังวาล ฯ|ะ |
|
|
|
๔๙. ช้างตายทั้งตัวเอาใบบัวปิด |
| คชสารทิ้งร่างม้วย |
มรณา |
| หวังซ่อนใบปทุมา |
คลี่ป้อง |
| ทำชั่วกล่าวฦาชา |
ชนย่อม รู้เฮย |
| จะใคร่ปิดคำพร้อง |
ห่อนได้ดังหมาย ฯ|ะ |
|
|
|
๕๐. เห็นเขาขึ้นคานหามเอามือประสานก้น |
| แลเห็นท่านขี่ขึ้น |
คานหาม |
| เผยอหยิ่งจะทำตาม |
ท่านบ้าง |
| รัดก้นคร่อมหัตถ์สาม |
เสริมส่ง ตนนา |
| คนเช่นนี้ท่านอ้าง |
โอ่สิ้นสรรเสริญ ฯ|ะ |
|
|
|
๕๑. ฝนทั่งให้เป็นเข็ม |
| หมั่นกอบความชอบไว้ |
หวังผล |
| ยากเหนื่อยสู้ขวายขวน |
ไขว่คว้า |
| เหล็กทั่งใหญ่หมายฝน |
ถาฝ่า ลงแฮ |
| ให้เล็กเท่าเข็มท้า |
ที่กล้าความเพียร ฯ|ะ |
|
|
|
๕๒. สีซอให้ควายฟัง |
| คนสีซอเพื่อให้ |
ควายฟัง |
| ควายไม่รู้เพลงดัง |
แต่ก้อง |
| แสดงธรรมแก่พาลหวัง |
จิตว่า ทราบแฮ |
| พาลโง่สุดจะพร้อง |
กล่าวให้รู้ธรรม ฯ|ะ |
|
|
|
๕๓. ไต่ไม้ลำเดียว |
| คนข้ามฝั่งไต่ไม้ |
ลำเดียว |
| รวังอย่าเดินดอนเปรียว |
มั่นไว้ |
| สนับสนุนไม่มีเหลียว |
แลพึ่ง ใครเลย |
| ทำซึ่งราชการไท้ |
อย่าพลั้งรวังตน ฯ|ะ |
|
|
|
๕๔. เขียนเสือให้วัวกลัว |
| เห็นวัวกลัวครั่นคร้าม |
เสือลาย |
| เขียนร่างรูปเสือหมาย |
ขู่ซ้ำ |
| ยกบุญยิ่งเจ้านาย |
คิดข่ม คนแฮ |
| มาขู่หลอกเหลือล้ำ |
แย่งยื้อทรัพย์สิน ฯ|ะ |
|
|
|
๕๕. ชี้นกบนปลายไม้ |
| ชี้นกจับที่ไม้ |
ปลายสูง |
| โน่นนั่นวิหคฝูง |
ใหญ่แท้ |
| เราให้ท่านนกยูง |
ยังอยู่ นั่นแน |
| คนกล่าวแต่ภอแก้ |
เพื่ออ้างอวดตน ฯ|ะ |
|
|
|
๕๖. หุงข้าวประชดหมา |
| หุงข้าวม่อใหญ่ให้ |
สุนักข์ขาม |
| เข้าไม่มากลวงหยาม |
ล่อล้อ |
| คนหยิ่งขู่คุกคาม |
คนเซ่อ โง่แฮ |
| สักแต่หนิดหนึ่งก้อ |
กล่าวอ้างอวดตน ฯ|ะ |
|
|
|
๕๗. เสี้ยมเขาควายให้ชนกัน
|
| เสี้ยมเขาควายเพื่อให้ |
ขวิดปจน กันแฮ |
| ทำป่วยการเพื่อยล |
เสี่ยวสู้ |
| ยุยงส่อเสียดคน |
เคืองขุ่น กันนา |
| สองฝ่ายผ่ายหลังรู้ |
เรื่องแล้วชังเรา ฯ|ะ |
|
|
| |
๕๘. พายเรือในหนอง |
| พายเรือวลร่ำพุ้ย |
ในหนอง |
| หลายเที่ยวไม่ออกคลอง |
แม่น้ำ |
| คนจนนั่งนอนตรอง |
ตรึกมั่ง มีนา |
| คิดไป่ค่องคอดซ้ำ |
ห่อนได้ดั่งหมาย ฯ|ะ |
|
|
|
๕๙. ตำน้ำพริกละลายแม่น้ำ |
| ตำน้ำพริกคว่ำล้าง |
ลลายเท |
| ในแม่น้ำทำเล |
ใหญ่ว้าง |
| เผ็ดเค็มห่อนคะเน |
ภอเมื่อ ไรนา |
| ทรัพย์ไม่มากใจกว้าง |
เสื่อมสิ้นกินตัว ฯ|ะ |
|
|
|
๖๐. เกี่ยวแฝกมุงป่า |
| เกี่ยวแฝกมากเพื่อกั้น |
กำบัง |
| มุงป่ายางเต็งรัง |
เร่งเร้า |
| ป่วยการอย่านึกหวัง |
ว่าร่ม ป่าเฮย |
| จนสิ่งทรัพย์ตั้งเค้า |
ใหญ่ล้นเหลือการ ฯ|ะ |
|
|
|
|
| |
|
|
